breinillusiesskepsis

over brein, illusies en skepsis

Zelfmisleiding is wijdverspreid onder de mens. Ons brein komt met een aantal blinde vlekken die je maar beter kunt leren zien.

geluksuccesbalans

over geluk, succes en balans

Wat is dat vluchtige, ongrijpbare ding dat wij geluk noemen eigenlijk? Valt er een prijskaartje aan te hangen? Kun je er beter in worden?

liefderelatieseks

over liefde, relatie en seks

Wat mensen écht belangrijk vinden, is de verbinding met andere mensen. Goede communicatie is de sleutel.

brein

Hoe je wordt verleid door je eigen supermarkt

Wil je de kneepjes leren van subtiele, menselijke beïnvloeding (vaak ook wel marketing genoemd)? Je hoeft niet verder te lopen dan je eigen supermarkt. Behalve levensmiddelen, ziet de scherpe observeerder er een bonte verzameling manipulatietechnieken uitgestald. Laten we ze eens nalopen.

Wat kun je leren van Ti-ta-tovenaar?

'Dan doe ik dit en alles staat stil.' Deze zin en een hippiemeisje met lang blond haar vormen mijn herinnering van het jaren 70 kinderprogramma Ti-ta-tovenaar, tegenwoordig weer terug op tv in een vernieuwde versie. Voor wie het niet kent: Ti-ta-tovenaar heeft een dochter die allemaal avonturen beleeft. Als dingen verkeerd dreigen te gaan, klapt dochter Tika in haar handen en staat alles stil.

Solliciteren? Let op je lichaamshouding

Sociaal psycholoog Amy Cuddy laat zien wat de kracht van lichaamshouding is. Dat non-verbaal gedrag deels bepaalt of anderen je interessant of leuk vinden is misschien niet zo'n verrassing. Cuddy legt uit hoe je met een andere lichaamshouding óók je eigen gedachten, gevoelens en zelfs de testosteron -en cortisolniveau’s in je bloed kunt veranderen. Lichaamshouding kan het verschil maken tussen wel of niet aangenomen worden voor een baan. Kijk hier hoe het precies werkt.

Denk je dik

Zelfhulpboeken met titels als Denk je slank, klinken vooral als een slimme marketingtruc. Het klinkt goed: denk aan jezelf als slanke den, en - simsalabim - op een gegeven moment word je vanzelf die slanke den. Nu blijkt uit een Noorse studie dat je jezelf wel degelijk dik kunt 'denken'. Eind jaren ’90 startte een onderzoek hiernaar onder 1200 middelbare scholieren. Toen de jongeren uit deze studie onderzocht werden hadden zij allemaal een normaal, gezond gewicht. De onderzoekers vroegen de scholieren hoe zij over hun lichaam dachten. Voelden zij zich dik, dun, gemiddeld? Wilden ze afvallen?

Je mist meer dan je ziet

Psychologisch woordenboek: inattentional blindness
Heb je je wel eens afgevraagd waar Hans Klok zijn magie vandaan haalt? Het heeft meer met jezelf te maken dan je je misschien realiseert. Veel goocheltrucs zijn gebaseerd op de manier waarop je brein informatie verwerkt. De meeste mensen overschatten hoe scherp hun observatievermogen is. We hebben het idee dat ons brein alles keurig registreert en dat er - als we een beetje opletten tenminste - weinig aan onze aandacht ontsnapt.

Knappe filmsterren worden lelijk

Kijk strak naar het witte kruis in het midden en aanschouw hoe deze bekende filmsterren in monsters veranderen.

Bestaat de vrije wil?

Ja, we hebben geen keus. Dat is mijn paradoxale antwoord in het kort.

De vrije wil is een nuttige illusie die ons het gevoel geeft dat we controle hebben. Er zijn echter geen (objectieve en zelfs subjectieve) redenen aan te nemen dat we echt vrij zijn. Het lijkt alleen maar zo. En dan vooral op het eerste gezicht. Dat betekent niet dat je je gedrag, gevoelens en gedachten in positieve zin kunt beïnvloeden. Het betekent niet dat je niet kunt kiezen voor een glas water of een kopje koffie, maar net zoals je nu nog niet weet wat je over vijf minuten zult denken, zo weet je ook niet precies waarom je bij de volgende beslissing kiest wat je kiest. En niet kiezen is ook een keus. De uiteindelijke keus is het resultaat van allerlei onbewuste processen die zich op dat moment (binnen en buiten jouw brein) meespelen. Pas achteraf verklaar je waarom je nou juist die keuze hebt gemaakt, en niet een andere.

Iets soortgelijks denkt ook ene Selma. Zij verwoordt het grappiger dan ik. Neuropsycholoog en filosoof Sam Harris laat vrije wil nog duidelijker zien voor wat het is. De Keizer heeft niet alleen geen kleren aan, hij blijkt helemaal niet te bestaan.

Niet overtuigd? Een meer uitgebreide lezing van Sam vind je hier.

Pagina's