breinillusiesskepsis

over brein, illusies en skepsis

Zelfmisleiding is wijdverspreid onder de mens. Ons brein komt met een aantal blinde vlekken die je maar beter kunt leren zien.

geluksuccesbalans

over geluk, succes en balans

Wat is dat vluchtige, ongrijpbare ding dat wij geluk noemen eigenlijk? Valt er een prijskaartje aan te hangen? Kun je er beter in worden?

liefderelatieseks

over liefde, relatie en seks

Wat mensen écht belangrijk vinden, is de verbinding met andere mensen. Goede communicatie is de sleutel.

illusies

Blinde vlekken: denkfouten, drogredenen, misverstanden & illusies

Neem dit brein, ik gebruik het nietWe denken vaak goede redenen te hebben om 'iets' te vinden terwijl we in werkelijkheid vaak 'iets vinden' en daar de redenen bij verzinnen. Uit deze blinde oppervlek ontstaan talloze andere blinde vlekken.

Zoek en gij zult niet vinden... geluk

fragment uit Charlie Chaplins film'Ik wil niet bij een club horen, die mij als lid zou accepteren.' Dat is de uitspraak van de man die bekend werd als Charlie Chaplin. Grappig hoor. Totdat je je realiseert dat deze vreemde paradox jouw leven waarschijnlijk meer domineert dan je lief is.

Blinde vlek: één sterk verhaal is overtuigender dan tien suffe statistieken

We geven de voorkeur aan gebrekkige getuigenissen boven onafhankelijk onderzoek. Mensen zijn van oudsher verhalenvertellers. Om onze kennis en historie over te dragen vertelden onze voorouders persoonlijke verhalen. In evolutionaire termen is het pas kort geleden dat we onze kennis over de wereld officieel onderzochten, opsloegen, organiseerden en bijhielden. Daaruit is wetenschap ontstaan. Waar we vroeger afhankelijk waren van persoonlijke anekdotes - over goed en slecht, nuttig en onnuttig - hebben we nu betrouwbare wetenschappelijke kennis en betrouwbare statistieken.

Blinde vlek: rode auto's zijn helemaal in

Uit onderzoek blijkt steevast dat het brein veel sneller bevestiging vindt van oorspronkelijke vermoedens en minder oog heeft voor informatie die daar niet mee strookt. Net zoals je ineens veel meer rode auto's om je heen ziet wanneer je hebt besloten er een te kopen. Iemand die een groen exemplaar wil, ziet natuurlijk vooral veel groene wagens. Op die manier kun je ook verklaren hoe intelligente mensen totaal verschillende, tegenstrijdige religies of wereldbeelden kunnen aanhangen.

Blinde vlek: ons geheugen onthoudt feiten

We hebben het gevoel dat we de scénes uit het verleden net als uit een digitaal archief naar wil kunnen oproepen en afspelen. Helaas is dat zelfvertrouwen onterecht. Niet alleen bestaat ons verleden noodzakelijk uit een selectieve representatie van wat er gebeurd is, het ‘verleden’ is ook aan verandering onderhevig. Slechts door een klein beetje manipulatie van een slimme onderzoeker of hypnotherapeut kan er aan dat verleden geboetseerd worden.

Blinde vlek: het is belangrijk WAT je zegt

Zijn de woorden die je gebruikt belangrijk om anderen te overtuigen? Bijna niet. Uit onderzoek blijkt dat mensen tijdens het flirten vooral letten op non-verbale aspecten en maar nauwelijks op de inhoud. Dat geldt ook voor verkopen en overtuigen.

Blinde vlek: het lot is mij gewoon slecht gezind

Psycholoog Richard Wiseman heeft onderzoek gedaan naar geluk en het onderscheid tussen mensen die zich daarin rijk prijzen (mazzelaars) en hun tegenhangers: de pechvogels. Hij verzamelde bijzondere, waargebeurde verhalen van beide soorten. De een komt zijn grote liefde tegen op weg naar de bank, waar hij een winnend lot uit de loterij gaat verzilveren, de ander wordt twee keer in zijn leven door de bliksem getroffen. Wiseman onderwierp beide groepen aan talloze testjes en vragenlijsten.

Blinde vlek: anderen zien mijn ongemakkelijkheid en storen zich eraan

Je denkt dat iedereen doorheeft dat jij je ongemakkelijk voelt? Zelfs al doe je het bijna in je broek van de zenuwen, aan de buitenkant is dat vaak lastig (en soms zelfs niet) te zien. Mensen overschatten structureel hoe goed anderen hun motivaties en gevoelens kunnen peilen. Dat blijkt uit talloze onderzoeken. En als mensen het wel doorhebben dan vinden ze het niet erg.

Blinde vlek: toeval en willekeur hebben een diepere betekenis

Ons brein heeft de onbedwingbare behoefte aan verklaringen en betekenis. We zien gezichten in wolken, horen muziek in willekeurige geluiden en denken vaak dat losse gebeurtenissen direct met elkaar te maken hebben. We zijn leermachines, met een aangeboren neiging om patronen te zien en verbanden te trekken. Meestal door situatie A (vanmiddag vis gegeten) met situatie B (ik ben nu misselijk en rillerig) te verbinden en daaraan een conclusie te verbinden (ik heb een voedselvergiftiging). Dat noemen we leren.

Pagina's