breinillusiesskepsis

over brein, illusies en skepsis

Zelfmisleiding is wijdverspreid onder de mens. Ons brein komt met een aantal blinde vlekken die je maar beter kunt leren zien.

geluksuccesbalans

over geluk, succes en balans

Wat is dat vluchtige, ongrijpbare ding dat wij geluk noemen eigenlijk? Valt er een prijskaartje aan te hangen? Kun je er beter in worden?

liefderelatieseks

over liefde, relatie en seks

Wat mensen écht belangrijk vinden, is de verbinding met andere mensen. Goede communicatie is de sleutel.

illusies

Knappe filmsterren worden lelijk

Kijk strak naar het witte kruis in het midden en aanschouw hoe deze bekende filmsterren in monsters veranderen.

Bestaat de vrije wil?

Ja, we hebben geen keus. Dat is mijn paradoxale antwoord in het kort.

De vrije wil is een nuttige illusie die ons het gevoel geeft dat we controle hebben. Er zijn echter geen (objectieve en zelfs subjectieve) redenen aan te nemen dat we echt vrij zijn. Het lijkt alleen maar zo. En dan vooral op het eerste gezicht. Dat betekent niet dat je je gedrag, gevoelens en gedachten in positieve zin kunt beïnvloeden. Het betekent niet dat je niet kunt kiezen voor een glas water of een kopje koffie, maar net zoals je nu nog niet weet wat je over vijf minuten zult denken, zo weet je ook niet precies waarom je bij de volgende beslissing kiest wat je kiest. En niet kiezen is ook een keus. De uiteindelijke keus is het resultaat van allerlei onbewuste processen die zich op dat moment (binnen en buiten jouw brein) meespelen. Pas achteraf verklaar je waarom je nou juist die keuze hebt gemaakt, en niet een andere.

Iets soortgelijks denkt ook ene Selma. Zij verwoordt het grappiger dan ik. Neuropsycholoog en filosoof Sam Harris laat vrije wil nog duidelijker zien voor wat het is. De Keizer heeft niet alleen geen kleren aan, hij blijkt helemaal niet te bestaan.

Niet overtuigd? Een meer uitgebreide lezing van Sam vind je hier.

Waar ben je aantrekkelijker, boven of beneden?

Onze perceptie vormt de werkelijkheid. Waar je naar kijkt, bepaalt wat je ziet. Een voorbeeld. Wat gebeurt er als je vandaag turft hoeveel oranje auto’s je op straat ziet? Juist. Gisteren zag je ze nog niet, en vandaag zijn ze overal.

Video-cursus: kritisch leren denken in twaalf minuten

Onze hersenen zijn gemaakt om snel patronen te herkennen in de zintuiglijke brei van alles dat we zien, horen, proeven, ruiken en voelen. We zijn er goed in. Misschien wel iets te goed. Onze hersenen grijpen razendsnel naar conclusies en we maken van complexe situaties al vlug een coherent verhaaltje. Niet zelden is ons vertrouwen of geloof daarin onterecht. Kritisch denken is daarom een essentiële skill om de valkuilen van ons snelle, creatieve brein te omzeilen, en balans in de zaak te brengen. Of zoals de astronoom Carl Sagan het zei: 'Het is belangrijk om een open geest te hebben, maar niet zo open dat je hersenen eruit vallen."

Onderstaande cursus (Engelstalig) duurt in totaal twaalf minuten en is de moeite waard als je niet thuis bent in de kunst van het logisch redeneren. In het beste geval kan het je geld en leed besparen.

De kunst van schaduwen maken

Mooie, visuele illusies gemaakt met een lamp en rommel.

De grote verdwijntruc

Staar een tijdje naar het midden van dit plaatje...

... en wat blijft er over?

Bedankt Richard Wiseman

Maik: 'Waarom geloven we soms eerder een eenzame praatjesmaker dan onafhankelijk onderzoek?'

Maik vraagt zich af: 'Ik werk bij een bureau dat enquêtes houdt om de kwaliteit en populariteit van bepaalde producten te bepalen. Ik had laatst een discussie met mijn vrouw over een bepaalde magnetron die zij wilde hebben: zij vertrouwt meer op de mooie praatjes van de buurman daarover dan mijn onafhankelijke onderzoek waaruit blijkt dat dat product onder de maat presteert. Ik snap dat niet, jij?'

Twee gezichten in één

In de categorie 'visuele illusies': creatief geschminkt.

Pagina's