breinillusiesskepsis

over brein, illusies en skepsis

Zelfmisleiding is wijdverspreid onder de mens. Ons brein komt met een aantal blinde vlekken die je maar beter kunt leren zien.

geluksuccesbalans

over geluk, succes en balans

Wat is dat vluchtige, ongrijpbare ding dat wij geluk noemen eigenlijk? Valt er een prijskaartje aan te hangen? Kun je er beter in worden?

liefderelatieseks

over liefde, relatie en seks

Wat mensen écht belangrijk vinden, is de verbinding met andere mensen. Goede communicatie is de sleutel.

skepsis

Bestaat de ware? Heeft iedereen een soulmate?

Over het bestaan van de ware (ook wel soulmate genoemd) kun je dezelfde discussies hebben als over God en zijn onzichtbare engelen. Romantische zielen geloven er graag in, nuchtere geesten zouden het graag willen, maar vinden de bewijzen ervoor nogal magertjes.

Hoe je wordt verleid door je eigen supermarkt

Wil je de kneepjes leren van subtiele, menselijke beïnvloeding (vaak ook wel marketing genoemd)? Je hoeft niet verder te lopen dan je eigen supermarkt. Behalve levensmiddelen, ziet de scherpe observeerder er een bonte verzameling manipulatietechnieken uitgestald. Laten we ze eens nalopen.

Boeiende lezing over 'de dood en het huidige moment' van Sam Harris

Weinig mensen kunnen ingewikkelde en gevoelige onderwerpen zo helder en duidelijk overbrengen als neuropsycholoog en filosoof Sam Harris. Hij houdt zich netjes aan de grenzen van wat we weten en wat we hopen te weten. Veel mensen - inclusief veel zogenaamde experts - pretenderen vaak dingen te weten waar wetenschappelijk gezien nog geen helderheid over bestaat.

Hoe minder controle we ervaren, hoe meer betekenis we geven aan willekeur (filmpje)

Natuurrampen zijn een teken van God? Kanker is een teken van het universum dat je een nieuwe baan moet zoeken? Misschien niet.

Dit filmpje toont de al te menselijke eigenschap om een betekenis of een boodschap te zien waneer deze er waarschijnlijk niet is. Pareidolie is daar een voorbeeld van. Onderzoek laat zien: hoe minder controle wij over ons leven ervaren, hoe groter de behoefte om betekenis te zien in willekeur en ruis. Dit kan een verklaring zijn voor het feit dat mensen in een veilige verzorgingsstaat zoals de onze minder behoefte hebben aan religie dan in landen waar armoede en onzekerheid regeren.

De kracht van zelfmisleiding: wees nu alvast wie je morgen wilt zijn

Zelfmisleiding is wijdverspreid onder de mens. Onderzoek van de bioloog Robert Trivers laat bijvoorbeeld zien dat 94% van alle hoogleraren zichzelf tot de beste 50% van alle hoogleraren rekent. Hoe kan het dat deze slimme beroepsgroep zichzelf zo gemakkelijk voor de gek houdt?

Video-cursus: kritisch leren denken in twaalf minuten

Onze hersenen zijn gemaakt om snel patronen te herkennen in de zintuiglijke brei van alles dat we zien, horen, proeven, ruiken en voelen. We zijn er goed in. Misschien wel iets te goed. Onze hersenen grijpen razendsnel naar conclusies en we maken van complexe situaties al vlug een coherent verhaaltje. Niet zelden is ons vertrouwen of geloof daarin onterecht. Kritisch denken is daarom een essentiële skill om de valkuilen van ons snelle, creatieve brein te omzeilen, en balans in de zaak te brengen. Of zoals de astronoom Carl Sagan het zei: 'Het is belangrijk om een open geest te hebben, maar niet zo open dat je hersenen eruit vallen."

Onderstaande cursus (Engelstalig) duurt in totaal twaalf minuten en is de moeite waard als je niet thuis bent in de kunst van het logisch redeneren. In het beste geval kan het je geld en leed besparen.

Alleen de echte positivo’s zien de negatieve kanten van positief denken niet meer

Ik heb al vaker ietwat negatief over positief denken geschreven. Hier en hier. Als je er kort bij stilstaat, lijkt de positieve denk-beweging, aangestuurd door boeken als The Secret, vooral ... eh, positief. Wat kan er mis zijn met positief denken? Iedereen, maar dan ook iedereen, heeft baat bij een vrolijke kijk op de zaak: eentje die mogelijkheden en kansen niet over het hoofd ziet en hoop geeft op een (nóg) beter leven. Wie zou het daarmee niet eens zijn?

Is elke waarheid evenveel waard?

Nu we het er toch over hebben. Is waarheid een democratisch proces en moet je alle ideeën daarover evenveel gewicht geven? Neen, er zijn betere manieren om kaf van koren te scheiden. Kritisch leren denken bijvoorbeeld. Wijlen vrijdenker Terence McKenna legt in opgeklopte, maar klare taal uit wat het probleem is van de huidige tendens om zowel goede als slechte ideeën die met veel kracht worden gepropageerd even serieus te nemen.

Republikeins leeghoofd: 'Mensen moeten zelf kunnen kiezen wat waar is.'

Vooral in conservatieve Amerikaanse kringen, maar ook in ons eigen land, hebben veel mensen een verkeerd idee over wetenschap en de beoefenaars ervan. Bijna alle Republikeinse presidentskandidaten lijken een allergie voor zowel wetenschap als werkelijkheid te hebben. Doodeng. Ze ontkennen de evolutietheorie (omdat het hun geloof in hun Bijbelse Schepper ondermijnt) en doen global warming af als een agressieve communistische campagne. Hieronder een bijna absurde clip uit de Daily Show waarin republikeins 'strateeg' Noelle Nikpoer laat zien hoe... eh... beperkt haar strategie eigenlijk wel niet is. Ze denkt dat de 'werkelijkheid' een populariteitswedstrijd waarin de meeste stemmen gelden. Alsof de waarheid een kwestie van neuzen tellen is. Meest bizarre moment is wanneer ze uitlegt waarom ze wetenschappers vooral wantrouwt: 'Omdat zij alleen kritiek serieus nemen van andere wetenschappers.' De ironische reporter doet alsof ie aan haar kant staat en zegt: 'Dat is net zoiets als: waarom mogen alleen chirurgen operaties uitvoeren en aan andere chirurgen om advies vragen. Dat slaat toch nergens op?' 'Precies, dat slaat nergens op,' aldus ons leeghoofd.

The Daily Show With Jon Stewart Mon - Thurs 11p / 10c
Weathering Fights - Science: What's It Up To?
www.thedailyshow.com
Daily Show Full Episodes Political Humor & Satire Blog The Daily Show on Facebook

Psychologisch woordenboek: het placebo-effect

Het placebo-effect ontstaat wanneer een neppil of -behandeling ons sneller laat genezen dan we normaal zouden genezen. De patiënt denkt dat aan de behandeling ligt, in werkelijkheid zijn het diens verwachtingen daarover. Niet de behandeling, maar zijn eigen geest is de actieve ingrediënt. Het placebo-effect is een veel krachtiger fenomeen dan we over het algemeen aannemen, en een stuk interessanter dan veel van de onzinnige verklaringen die sommige kwakzalvers er op na houden om hun successen te duiden.

Pagina's