Partnerkeus: waarom word je verliefd op de een en niet op de ander?

Wat precies de vonk doet overslaan tussen twee mensen is lastig te beantwoorden. Stom toeval en timing blijken daarbij heel belangrijk. Toch lukt het wetenschappers om langzamerhand meer grip te krijgen op wat twee mensen samenbrengt.

Biologisch antropoloog Helen Fisher heeft baanbrekend onderzoek gedaan naar de verschillende stadia in romantische relaties. Zij gebruikte niet alleen vragenlijsten om de liefde beter te begrijpen, maar tuurde met een breinscanner wat er in de hersenen van haar proefpersonen gebeurde. Zij liet overtuigend zien dat lust, verliefdheid en hechting op verschillende plekken in het brein ontstaan. Ze worden in gang gezet door drie fysiek onderscheidbare emotionele ‘hersencentra’.

Het ‘lustcentrum’ drijft ons vrij willekeurig op zoek te gaan naar seks en spanning, het ‘verliefdheidscentrum’ doet ons onze aandacht voor langere tijd richten op één bepaalde partner en het ‘hechtingcentrum’ zorgt ervoor dat wij lang genoeg bij die partner blijven om voor jonge nakomelingen te zorgen. Deze chemie wordt aangedreven door biologische, toevallige en aangeleerde triggers.

Wie eindigt met wie?
Om een globale indruk te krijgen van wie met wie eindigt kijken we eerst naar de uitkomsten van verschillende demografische onderzoeken. In de praktijk vinden de meeste mensen een partner met dezelfde etnische en sociale achtergrond, met een vergelijkbare intelligentie, opleiding, aantrekkelijkheid, overeenkomstige normen en waarden. Het is logisch te veronderstellen dat die mensen sowieso al in elkaars buurt verkeren, wat de kans vergroot dat zij elkaar zullen vinden.

Een groot misverstand is dat tegengestelden elkaar aantrekken. In de praktijk vallen de verschillen inderdaad meer op dan de overeenkomsten, maar uiteindelijk zijn het de overeenkomsten die ons aantrekken en bij elkaar houden. Wij vinden mensen die qua persoonlijkheid als uiterlijk op ons lijken interessanter als het gaat om relaties en vriendschappen. We worden meer gedreven door herkenning dan de zucht naar het onbekende. Zo vinden de meeste mensen iemand aantrekkelijker naarmate deze meer dezelfde gezichtsverhoudingen heeft als zijzelf. Oer-psycholoog Freud had gelijk dat wij vaker vallen op mensen die enigszins op onze vaders en moeders lijken. We zien graag enige genetische en familiale verwantschap in onze partner.

Naast deze en andere voor de hand liggende evolutionaire redenen om mensen te vallen (zoals gezondheid en schoonheid) zijn er nog allerlei situationele toevalligheden die bepalen of we iemand leuk vinden. Zo wordt het archetype van de ideale partner door toevallige ervaringen in onze vroege jeugd bepaald. Psycholoog John Money stelt dat we vanaf ons achtste levensjaar een soort mentale blauwdruk van onze ideale liefdespartner ontwikkelen. Je guitige campingvriendje, het meisje met de lieve glimlach of je favoriete tv-held kunnen de eerste vlinders in je buik laten ontstaan. Vanaf daar kleurt de liefde en lust-plattegrond zich langzaam verder in. In onze jeugd koppelen we gevoelens van liefde en lust aan bepaalde mensen. Zo ontstaat ‘jouw type’. Die gevoelens worden steeds opnieuw opgeroepen door mensen die aan dat beeld voldoen. De ervaringen en associaties die je gaandeweg meemaakt zorgen voor meer details en variatie. Rond de puberteit hebben de meeste mensen al een sterke mentale blauwdruk van de liefde. Naarmate we ouder worden gaan we innerlijke eigenschappen meer waarderen, maar nog steeds brengt uiterlijk en uitstraling mensen ook dan bij elkaar.

Ook allerlei toevalligheden in het hier en nu zijn van belang voor de aantrekkingskracht. Zo worden we - over het algemeen - eerder verliefd op mensen die aardig voor ons zijn en die ons ook aantrekkelijk en leuk vinden. Vaak merken we dat wanneer iemand ons (met vergrote pupillen) iets langer aankijkt dan normaal. En als iemand jou ziet zitten, dan zal jij die ander ook eerder uitchecken. Vooral wanneer je daar op dat moment open voor staat.

We staan over het algemeen meer open voor liefde als we in een kwetsbare of nieuwe fase van ons leven zijn belandt. Bijvoorbeeld omdat we naar een nieuwe stad zijn verhuisd of een nieuwe baan hebben. Verandering helpt liefde te laten ontstaan. Maar zo groots als een verhuizing hoeft het geeneens te zijn. Alles wat het lichaam opwindt of mensen uit hun normale evenwicht haalt - zoals een ongemakkelijk momentje waarbij per ongeluk koffie over elkaar heen wordt gemorst - kan mensen meer ontvankelijk voor elkaar maken. Tot slot blijken mensen diegene waar ze uiteindelijk verliefd op worden vaak een tikkeltje mysterieus te vinden. Waarom ze die persoon mysterieus vinden? Dat is natuurlijk een mysterie. Zowel voor de verliefde als voor een buitenstaander. Het lijkt haast alsof Moeder Natuur - vrij willekeurig - ineens een verborgen (verliefdheids)knop heeft ingedrukt.

Verliefdheid is een pure harddrug. Onder invloed daarvan kan samen een patatje eten in het felle tl-licht van een snackbar voelen als dineren in een vijfsterrenrestaurant bij het haardvuur. In de hersenen is deze toestand duidelijk te herkennen aan een stevige toename van bepaalde hormonen en hersenstoffen (zoals fenylethylamine, noradrenaline, adrenaline, endorfine, dopamine en oxytocine). Verliefde mensen zien er door deze hormonale hyperactiviteit vaak ook beter uit. Ze gaan ervan stralen. Deze hormonen zijn verslavend, waardoor het leven zonder de geliefde voelt als wachten en afkicken.

Waarom verliefdheid zo heftig voelt valt best te verklaren. De evolutie is niet gebaat bij twijfelaars en verliefdheid is dé manier om alles te negeren en helemaal op te gaan in de parendans. Dat vergroot de kans op succesvolle voortplanting. Als iemand aan jouw liefdesideaal voldoet, laat je lichaam je dat onomwonden weten. Verliefde mensen willen maar één ding: bij hun geliefde zijn. Het is een obsessieve focus die maakt dat we één persoon interessanter, mooier, leuker, beter vinden dan de overige zeven miljard mensen op de planeet. Een waan waar werk, studie en andere relaties onder lijden. Het geeft zelfs de grootste nihilist betekenis aan het leven.

Kurt Cobain, iemand die ondanks zijn succes het leven als tragisch en zinloos ervoer, voelde dat het leven zin kreeg toen hij verliefd werd op Courtney Love. Johnny Depp vond hetzelfde toen hij Vanessa Paradis ontmoette. Deze ietwat zwaarmoedige, kettingrokende jongens waren in ieder geval tijdelijk volmaakt gelukkig. Als je met je geliefde bent is alles even perfect zoals het is. Alles in het universum lijkt even zijn vaste plek en betekenis te hebben.

De duistere kant van verliefdheid wordt duidelijk als de liefde niet beantwoord of verbroken wordt. Dat is de hél, net als afkicken van heroïne zonder morfine. Afwijzing door de geliefde maakt sommigen waanzinnig, depressief en (zelf)moordlustig. 

Een belangrijk bindmiddel
Zeker nu we ons tegenwoordig niet meer door anderen (sociale druk, cultuur, religie) laten vertellen met wie we verkering moeten hebben is verliefdheid het sterkste bindmiddel dat we hebben. De roes maakt dat twee mensen met elkaar willen versmelten, dat ze eigenschappen en liefhebberijen van een partner accepteren die ze normaal als afstotelijk ervaren en dat ze bereid zijn te investeren in een gezamenlijke toekomst. Vrouwen krijgen, als ze verliefd zijn, meer zin in seks doordat het de productie van testosteron stimuleert, terwijl dit bij mannen juist andersom is. Hierdoor blijven zij gefocust op één vrouw en neemt hun drang tot ‘jagen’ af. Verliefdheid laat mannen en vrouwen iets meer op elkaar lijken.

De obsessieve focus neemt na verloop van tijd af. Meestal na een paar maanden tot een paar jaar (18 maanden gemiddeld). En dat is maar goed ook, want zo komen de geliefden weer toe aan de orde van de dag, en kunnen ze zich weer focussen op werk, studie of kind.

Hoe completer de versmelting van de geliefden tijdens de verliefde fase, hoe meer ze ook daarna bij elkaar willen blijven. Dan hebben ze inmiddels al zoveel van zichzelf gegeven dat ze, zelfs als ze een ‘slechte’ match blijken te zijn, nog wel een keer nadenken om uit elkaar te gaan. Ze kennen elkaars gedachtewereld, vrienden, onzekerheden, familieleden, muzieksmaak, ontbijtgewoonten en mogelijk zijn ze aan sommige aspecten gehecht geraakt.

Verliefdheid maakt in het gunstigste geval plaats voor steun, vertrouwdheid en geborgenheid. Gevoelens die samen een goede basis vormen voor een langdurige liefde.

Goed nieuws voor mensen die vaak op de ‘verkeerde’ vallen: je voorkeur voor bepaalde types kan mettertijd afnemen wanneer nieuwe, frisse, meer geschikte types meer indruk op je maken. We zijn heus niet gedoemd om onze fouten keer op keer te herhalen. Over het algemeen blijven er wel bepaalde kenmerken bestaan waarvoor je extra gevoelig bent. Een bepaalde blik, een manier van communiceren, een bepaalde mate van spontaniteit, of juist bedachtzaamheid. Het is een unieke, evoluerende mix van eigenschappen die je in bepaalde situaties met bepaalde types de drempel over helpen. En dan... ben je weer verliefd.

Reacties

als vrouwen verliefd worden berg je dan maar ! een en al ellende ! jalouzie gaat de kop op steken je mag ineens niets meer. ze beginnen over kinderen krijgen te zeuren. geef mij maar goeie vriendin kan je veel meer lol mee hebben.

Jij kiest liefde niet. Liefde kiest jou.
Verliefdheid is geen liefde.
Liefde is jezelf kennen en en de ander kunnen zien in de werkelijkheid.
In die liefde bestaan geen oordelen. Je ziet namelijk wie iemand echt is. Secundair zie je een persoon met eigenschappen. Een identiteit. Normen, waarden, verlangens, behoeften en nog meer geïndoctrineerde rotzooi. Primair zie je iets wat niet in woorden beschreven kan worden. Het woord dat bij mij het dichts bij komt is onschuld. Ook volmaaktheid. Puur. Als je dat ziet, dan zijn je ogen dicht maar je hart open! Ik weet hoe dit kan klinken voor nuchtere psychologische types, maar het is iets wat niet bewezen kan worden of met rationele, concrete woorden uitgelegd kan worden. Je ervaart het. Ik heb het ervaren, maar ik weet niet hoe het is ontstaan. Concreet kan ik zeggen dat alle oordelen wegvielen. "Waar oordelen begint , houdt waarnemen op" wie dat heeft gezegd heeft dit ook gevoeld.
Je kunt proberen liefde zoveel te labelen en in hokjes en vakjes stoppen, maar het iets wat compleet vrij is en niet afhankelijk is. Liefde heeft genoeg aan liefde. Heeft leeft uit zichzelf en in zichzelf. Het is heel erg zeldzaam, want het vergt ongelooflijk veel moed om je hart compleet te openen. Als je hart eenmaal open is zul je echt kunnen zien en zal je blindheid in de wereld verdwijnen.
Dus..... OPEN JE HART!!!
:)

wat een prachtige reactie. ook al is ie van lang geleden. voor mij actueel. en ingewikkeld

Super mooie onderwerp. Love it.

Verliefdheid is het mooiste en tegelijk het meest kwetsbare dat een mens kan overkomen. Als het een wederzijdse verliefdheid betreft is alles fantastisch. Maar o wee als het éénzijdig is. De wreedheid is dan grenzeloos. Je wil zo graag versmelten met de ander, maar die is (in de meeste gevallen) vriendelijk afwerend. Een nachtmerrie. Je zult verder moeten en die onhaalbare situatie onder ogen moeten zien. Dat sterkt je weer op het liefdespad, dat weer wel. Gaat verliefdheid in een succesvolle verbintenis over in liefde dan ontstaat er een andere situatie. Die is verre van de roekeloze, en onwerkelijke verliefdheidssituatie. Ik noem die dan ook een staat van structurele tolerantie. Dat is echte liefde.

romantisch is en trouwbaar
oh ja ik wil ook trouwen.
omdat ik leuk vind en zei ook.
zoenen wil ik ook doen
in bed ja.

Boodschap aan alle mannen, wil je graag een pro worden in het versieren van vrouwen, wil je graag een paar extra tips. Bekijk dan eens deze cursus Vandaag vrouwen versieren. Veel succes ;-)
http://www.paypro.nl/producten/Vandaag_Vrouwen_Versieren/3658/44950

Man ga toch weg je stomme linkje werkt nog niet eens net als cursussen om vrouwen te versieren. Doe toch normaal... werkelijk, doe normaal!!
Ik durf te wedden dat je zelf nooit succes hebt bij mensen, man óf vrouw.

Leuk geschreven!

Echter heb een vraag over dit onderwerp waar ik vaak tegenaan loop bij dit soort artikelen. Zelf ben ik blond & blank, maar ik voel me erg aangetrokken tot getinte en donkere vrouwen. Ik sluit andere vrouwen helemaal niet uit, maar de eerder genoemde catagorie trekt altijd mijn aandacht. Dit is in strijd met de theorie dat je iemand zoekt me je eigen gezichtsverhouding of genetische gelijkenissen met de familie. Hoe zit dit precies?

Groeten Wilco

Ik zie vrouwen meer als een flow van continue hormonale wisselingen. Je moet sterk in je schoenen staan als dit gebeurt, zeker elke maand. Maar dan zijn ze nog het meest stabiel. In de menopauze kan je er vaak bijna op wachten. Lang leve de lol. En helemaal als ze kinderen hebben gehad, waarbij 95% van de vrouwen totaal veranderen en niet meer dezelfde meer (kunnen) zijn als voorheen. Val zeer op vrouwen, heb 2x een relatie gehad van 20 jaar, maar helaas door die hormonale toestanden was er geen oplossing meer. Ben dus hetero als de piete, maar vraag mij soms wel eens af hoe mannelijke homo's met elkaar zijn. Meno, maandelijkse schommelingen, daar hebben ze geen last van. Zou het dan niet handiger geweest zijn om homo te zijn ? Helaas, niet aan mij besteedt. Verliefdheid is een periodev waarin je jezelf vaak afschuift aan de werkelijkheid, maar die verdwijnt en verandert tzt in houden van. Ik wens iedereen dan ook héél veel succes. Heb gekozen voor mijn eigen vrijheid nu sinds 4,5 jaar en bevalt mij prima zo ! Ik vul mijn tijd wel, kort en ik geniet telkens weer. Wat wil je nog meer. Heb geen enkele verplichting en geniet nu van mijn vrije tijd en kom ook niks tekort. Maar ik wens iedereen heel veel sterkte, mocht je toch besluiten voor een (hele) lange relatie. En dames: probeer zoveel mogelijk stabiel te blijven. Sterkte mannen !

Pubertijd is fout gespeld, het is namelijk Puberteit.

Waar kan ik de bronnenlijst van dit artikel vinden?

Ik ben ook verlieft. Maar heel veel meisjes en jongens vinden me schatig . De gene kan me aan rraken als ik verlieft ben. Maar dat weet nog niemand.hij is op niemand verlieft of wel.....
Hij houd veel van snoep en vraagt mij.in de snoepjes club zit hij ook in. Maandag 30 mei 2017 zat
Hij naast me met mijn vriendin.....toen gin hij een pen pakken. En dat mocht. Hij aaide over me hoofd dat voelde lekker.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.