Dossier Zelfkennis & wijsheid: de beste artikelen

Jij en ik leven met een onzichtbare handicap. Een dragelijke, maar serieuze mentale beperking die we ironisch genoeg ‘gezond verstand’ noemen. We denken vaak goede redenen te hebben om iets te vinden, terwijl we in werkelijkheid iets vinden en daar pas achteraf de redenen bij verzinnen. Ons brein is gemaakt om bepaalde denkfouten te maken.

Net als een pauwenveer of haaienvin is ons brein een geëvolueerd orgaan, en denken een biologisch verschijnsel. Het mensenbrein is misschien wel het meest ingenieuze ding wat de natuur heeft voortgebracht – het heeft iPhones, jetvliegtuigen en kwantummechanica uitgedacht – maar het is niet gemaakt om zichzelf of de werkelijkheid (op dieper niveau) te begrijpen. Het brein is geëvolueerd om ons te helpen overleven.

In de afgelopen 10.000 jaar is onze omgeving (door akkerbouw, veeteelt, verstedelijking en wereldhandel) in evolutionaire termen drastisch en razendsnel veranderd. Onze hersenen zijn bijna een directe biologische kopie van die van onze verre voorouders, maar de omgeving waarin ze zich bevinden is totaal veranderd. De huidige jungle wordt niet geregeerd door het recht van de sterkste, maar door bureaucratie, abstracte ruilmiddelen, informatie en getallen. Ons brein raakt er makkelijk door van de wijs, en mediamensen, reclamemakers en politici maken daar gretig gebruik van. We herkennen een gevaarlijke blik of roekeloze automobilist, maar vinden het lastiger te zien hoe het gemak van een credit card, een ongezonde levensstijl, en nu voor de hand liggende beslissingen ons op lange termijn in problemen kunnen brengen.

Ons brein is niet geschikt om slim over de toekomst of statistiek na te denken. Het is gericht op voorplanting, sociale relaties, macht en overleving en niet per se op het begrijpen van de werkelijkheid. In onze moderne tijd is het nuttig de blinde vlekken van ons brein zichtbaar te maken. Dat kans ons veel ellende, misverstanden, geld, tijd en moeite besparen.

Een mensenbrein is niet gemaakt om zichzelf te begrijpen

Jouw leven is één groot mysterie (maar waarom ervaar je dat niet zo?)

Is er bewijs voor leven na de dood?

Wat is de zin van het leven/de dood?

Wat is de zin van jouw leven?

Drie levenslessen van Manuel Lopez

Wanneer het werken aan jezelf averechts werkt

Liefdesverdriet, rouw en waarom je daarvoor niet per se in therapie hoeft

Het grootste obstakel om iets te begrijpen?

Een simpele manier om te controleren of iemand verstand van zaken heeft

De evolutie van intelligentie: van platworm naar Superintelligentie

Niet een psycholoog, maar een intelligente app zal jou in de toekomst coachen

Hoe één lullig woord tegelijk liefde en zelfkennis kan saboteren

De narcistische akeligheid op Facebook verklaard

Wat je (echt) kunt leren van helderzienden, mediums, astrologen en illusionisten

Is psychologie een pseudowetenschap?

Waarom jij altijd gelijk hebt (ook als je geen gelijk hebt)

Therapeutische valkuil: waarom je niet hoeft te weten waar je klachten vandaan komen

‘Therapeutische’ vermijding: als het zoeken naar verlichting van de klachten juist het grootste obstakel wordt

Regressietherapie, hypnose, ons feilbare geheugen en hoe therapeuten het leven van hun cliënten zuur kunnen maken

Onderzoek naar psychotherapie: wat is de beste therapeutische methode?

Flow en de gelukzaligheid van volledige aandacht

Stress en de moderne wereld: laat je niet gek maken!

Gaten in de pijn: hoe gedachten de pijn verlengen